एजेन्सी
भारतको एक मन्दिरमा पटाका प्रदर्शनी भयानक विस्फोटमा परिणत भएपछि करिब एक सय जना अस्पताल भर्ना भएका र आठ जनाको अवस्था गम्भीर रहेको प्रहरीले मङ्गलबार बताएको छ । प्रहरीले घटनामा दुई जनालाई नियन्त्रणमा लिएको छ ।
भारतीय पत्रपत्रिकाहरूले पोस्ट गरेका भिडियोहरूमा देखाएअनुसार सोमबार साँझ दक्षिणी राज्य केरलाको नीलेश्वरमस्थित एउटा हिन्दू मन्दिर वरिपरि सयौँ मानिसहरू आतसबाजी हेर्न भेला भएका थिए ।
भिडियोमा त्यसपछि एउटा भवन भित्रबाट चर्को आवाज सुनिन्छ र एक शक्तिशाली आगोको गोला आकाशमा माथि उठ्छ ।
“करिब आठ जनाको अवस्था गम्भीर छ र करिब एक सय ५४ जना घाइते भएको रिपोर्ट छ, तीमध्ये ९७ जना अस्पतालमा भर्ना छन्”, स्थानीय प्रहरी प्रमुख शिल्पा द्यवैयाले भने, “उनीहरूले पटाका भण्डारण गरिएको ठाउँ नजिकै पटाका फुटाए ।” द्यवैयाले फुटेका पटाकाका झिल्काहरू भण्डारण गरिएको पटाकासम्म पुगेको बताए ।
भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूले अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै बाक्लो भीडमा रहेका मानिसहरूको अनुहार र हातमा जलन भएको बताएका छन् ।
स्थानीय सरकारी अधिकारी के. इन्बासेखरले पटाका प्रदर्शनीका लागि कुनै अनुमति नदिइएको बताउनुभयो । द हिन्दू पत्रिकाले मन्दिरका अध्यक्ष र सचिवलाई हिरासतमा लिइएको जनाएको छ ।
भारतमा धार्मिक जमघटहरूमा सुरक्षा कमजोरी र भीड व्यवस्थापनमा कमीका कारण घातक घटनाहरूको दुःखद इतिहास छ ।
सन् २०१६ मा हिन्दू नयाँ वर्षको अवसरमा एक मन्दिरमा प्रतिबन्धित पटाका प्रदर्शनीमा भएको ठूलो विस्फोटमा कम्तीमा एक सय १२ जनाको मृत्यु भएको थियो ।
भारत यस हप्ताको अन्त्यमा हिन्दू चाड दीपावलीको अवसरमा हुने प्रमुख आतसबाजी मौसमका लागि तयार हुँदैछ । यो भव्य र रङ्गीन चाडले हिन्दू देवी लक्ष्मीको पूजा गर्छ र अँध्यारोमाथि उज्यालोको विजयको प्रतीक मान्छ ।
पटाकाले हानिकारक तीतो धुवाँ फैलाउँछ । राजधानी नयाँदिल्लीले खतरनाक वायु प्रदूषण रोक्न पटाकामा प्रतिबन्ध लगाएको छ ।
हिन्दू भक्तजनहरूको पटाकाप्रतिको बलियो धार्मिक भावनाका कारण प्रहरी प्रायः उल्लङ्घनकर्ताहरू विरुद्ध कारबाही गर्न अनिच्छुक हुन्छन् ।
Blog
-
भारतीय मन्दिरमा पटाका विस्फोटमा १५० भन्दा बढी घाइते
-
दीपावली पर्वः उल्लासमय मिथिलाञ्चल क्षेत्र
जनकपुरधाम
दीपावली पर्वले मिथिलाञ्चललगायत मधेसका अधिकांश क्षेत्रको वातावरण उल्लसमय भएको छ । कात्तिक कृष्णपक्षको त्रयोदशी तिथिदेखि कात्तिक शुक्ल द्वितीयासम्म मनाइने उज्यालोको पर्व दीपावली र त्यसलगत्तै आउने छठ पर्वको तयारीले मधेसको महोत्तरीसहित मिथिलाञ्चल क्षेत्र अहिले पर्वमय बनेको हो । मिथिलामा आज दीपावलीको पहिलो दिन ‘धनतेरस’ मनाइँदै छ । धनतेरससँगै यस वर्ष तिहार (दीपावली) आज सुरु हुनेछ ।
दीपावलीका लागि अहिले मिथिला क्षेत्रका सबैजसो घर रङरोगन गरेर चम्काइएका छन् । सबैका घरमा आफ्नो दक्षताअनुसार रमाइलो पर्व दीपावलीको तयारी गरिएको स्थानीय बताउँछन् । धनधान्यकी देवी लक्ष्मीको पूजाआराधना गरिने यस पर्वको पहिलो दिन ‘धनतेरस’ मनाउने मैथिल परम्परा छ ।
यस दिन धातुका नयाँ सामान जोडेर सन्ध्याकालमा लक्ष्मीको आराधना गरिन्छ । पाँच दिन मनाइने यो पर्वलाई ‘यमपञ्चक’ पनि भनिन्छ । आजदेखि सुरु भएको यो पर्व आगामी आइतबार भ्रातृद्वितीया अर्थात् मैथिल परम्पराको भैयादूज मनाइएर सम्पन्न गरिनेछ ।
यमपञ्चकका पाँच दिनमध्ये धनतेरस, लक्ष्मीपूजा, गोधन र भैयादुज मैथिल परम्परामा विशेष मानिन्छन् । पर्वको तेस्रो दिन कात्तिक औँसीको साँझ घरको चौदिशा दीपमालिका गर्दै लक्ष्मी स्थापना गरेर पूजाआराधना गरिन्छ । मिष्ठान्न परिकार खाने खुवाइने यो पर्वको चौथो दिन गाईगोरुलाई रङ्ग्याउने, सिङ र खुरमा तोरीको तेल लगाइदिने, नयाँ रङ्गिन दाम्ला फेर्ने र रुचिकर खानेकुरा दिने मैथिल चलन छ । यसैदिन गोवद्र्धन पूजा पनि गरिन्छ । यस दिनलाई गोवर्द्धन भन्ने गरिएको छ ।
पौराणिक कथानक पाताललोकका राजा बलिको सन्दर्भ जोडिने यो पर्वमा कात्तिक शुक्ल द्वितीयाका दिन ‘भैयादुज’ पर्व मनाउने मैथिल परम्परा छ । राजा बलिलाई बहिनी गङ्गा र यमुनाले मङ्गल कामनाका साथ सप्तरङ्गी टीका र माला लगाइदिएका सम्झनामा यो पर्व परम्परा चलेको मैथिल जनविश्वास छ । पर्वको पहिलो दिन कागतिहार र दोस्रो दिन कुकुर पूजा गरिने परम्परा भने मिथिलामा देखिँदैन ।
मैथिल ‘यमपञ्चक’ पर्व विधिमा पनि कागपूजा र स्वानःपूजा (कुकुरपूजा) को वर्णन भने रहेको मैथिल परम्परा र कर्मकाण्डका ज्ञाता बर्दिबास–२ का महेशकुमार झाले बताए । उनका अनुसार यो व्यवहारमा भने देखिँदैन ।
दीपावली पर्वसँगै अहिले घरको रङरोगन गर्ने सामग्री, पूजाअर्चनाका लागि प्रयोग गरिने बाँसको चोयाले बुनिने र माटाका भाँडाको व्यापार बढेको स्थानीय व्यापारी बताउँछन् । दीपमालिकाका लागि माटाका दियौरी प्रयोग गरिने मैथिल परम्पराले यस्तो सामग्री बनाउने कुम्हाल समुदाय अहिले व्यस्त देखिन्छन् ।
यमपञ्चक सकिनासाथ लगत्तै दुई दिनपछि सुरु हुने छठ र छठसँगै थालिने सामाचकेवा पर्वको रमझम र तयारी पनि मिथिला क्षेत्रमा बढेको झाले बताए । यसले गर्दा जताततै पर्वको रमझमले मिथिला क्षेत्र अहिले पर्वमय बनेको छ । -
आज धनतेरस मनाइदै , दोस्रो चाड तिहार यमपञ्चक सुरु
जनकपुरधाम
आज धनतेरस पर्व मनाइँदैछ । प्रत्येक वर्ष कार्तिक कृष्ण त्रयोदशीका दिन धनतेरस मनाइन्छ । तिहार शुरु हुनुभन्दा अघिल्लो दिन आज सुन र चाँदीका गहना वा सिक्का तथा तामा पित्तललगायत धातुका नयाँ भाँडाकुँडा किनेर ल्याई घरमा राख्ने चलन छ । यो दिन नयाँ गहना वा भाँडा किने घरमा सधैँ लक्ष्मीको बास हुन्छ भन्ने विश्वास छ ।
बिहान ११ः०१ बजेपछि कार्तिक कृष्ण त्रयोदशी तिथि परेकाले आज धनतेरस अर्थात् धनत्रयोदशी पर्व मनाउनुपर्ने नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिले जनाएको छ । यस वर्ष यमदीपदान भने भोलि अर्थात् बुधबारदेखि सुरु हुनेछ । काग तिहार पनि कात्तिक १४ गते बुधबार नै परेको समितिका अध्यक्ष प्रा श्रीकृष्ण अधिकारीले जानकारी दिए । बिहान त्रयोदशी परेका दिन धनतेरस अर्थात् धनत्रयोदशी र बेलुकी त्रयोदशी तिथि परेका दिन यमदीपदान सुरु हुने शास्त्रीय नियम रहेको छ ।“सायंकालमा त्रयोदशी भएका दिन यमदीपदान सुरु गर्नुपर्ने र प्रातः अर्थात् सूर्योदयकालमा त्रयोदशी भएका दिन काग तिहार मनाउनुपर्ने शास्त्रीय व्यवस्थाअनुसार यस्तो निर्णय गरिएको हो”, उनले भने ।
यमपञ्चकका अवसरमा यमदीप दान गरे यमयातनाबाट मुक्ति पाइने शास्त्रीय मान्यता छ । धनवन्तरी जयन्ती पनि कात्तिक १४ गते बुधबार परेको समितिका अध्यक्ष प्रा अधिकारीले जानकारी दिए । तिथिको घटबढका कारण बिहीबार कुकुर तिहार र लक्ष्मीपूजा एकैदिन परेको समितिले जनाएको छ ।
यमदीपदान परिवारका सदस्य सख्याका आधारमा गरिन्छ । यमदीपदान गर्दा दक्षिण फर्काएर गर्नुपर्ने धर्मशास्त्रविद् प्रा डा रामचन्द्र गौतमले बताए । कार्तिक कृष्ण त्रयोदशीदेखि कार्तिक शुक्ल द्वितीया अर्थात् भाइटीकाका दिनसम्म यमदीपदान गर्ने शास्त्रीय विधि छ ।
कात्तिक १५ गते बिहीबार अरुणोदयकालमा नरक स्नान गरेर बिहान कुकुर तिहार पर्व मनाइन्छ । बेलुकी लक्ष्मीपूजा गर्नुपर्ने समितिका अध्यक्ष अधिकारीले बताए । बिहीबार बिहान अरुणोदयकालअघि अपामार्गसहित स्नान गरिन्छ । यसलाई नरक स्नान भनिन्छ । यस दिन बिहान विधिपूर्वक स्नान गरी बत्ती बालेर नदीमा बगाउनाले नरकको यातना सहनु नपर्ने शास्त्रीय मान्यता छ ।
कात्तिक १५ गते दिउँसो १५ः१४ बजेसम्म चतुर्दशी र त्यसपछि औँसी तिथि लाग्ने भएकाले लक्ष्मीपूजा पनि यसै दिन गर्नुपरेको समितिका अध्यक्ष प्रा अधिकारीले उल्लेख गरे । उनका अनुसार रातमा औँसी तिथि परेका दिन लक्ष्मीपूजा गर्ने शास्त्रीय विधि छ । यस वर्ष कात्तिक १६ गते शुक्रबार औँसी तिथि बेलुकी १७ः१५ बजेसम्म परेको छ । यस दिन तिहारका कुनै पनि पर्व भने परेको छैन ।
गाईगोरुपूजा कात्तिक १७ गते शनिबार परेको छ । हलितिहार, गोवर्द्धन पूजा, बलीपूजा र आत्म (म्ह) पूजा कात्तिक पनि यसैदिन परेको छ । कार्तिक शुक्ल प्रतिपदाका दिन गाई, गोरु, गोवद्र्धन र आत्म (म्ह) पूजा गर्नुपर्ने शास्त्रीय वचन रहेको छ । प्रतिपदाका दिन सूर्योदय भएकै दिन नयाँ वर्ष मनाउनुपर्ने शास्त्रीय वचनअनुसार नेपाल संवत् ११४५ पनि यसै दिनदेखि सुरु हुन्छ ।धनतेरस पर्वसम्बन्धी कथा
पौराणिक गाथामा धन्वन्तरिको जन्मवृत्तान्त देवता र असुरद्वारा गरिएको समुद्रमन्थनसँग सम्बद्ध देखापर्छ । समुद्रमन्थनका क्रममा धन्वन्तरिको उत्पत्ति भएको हो । उनी सर्वप्रथम आफ्ना हातमा अमृत भरिएको कलश लिएर प्रकट भएका थिए । त्यसैले उनको अर्को नाम ‘पीयूषपाणि धन्वन्तरि’ पनि हो । उनलाई भगवान् विष्णुको अवतार पनि मानिन्छ । त्यसबाहेक परम्पराअनुसार धनतेरसका
दिन सन्ध्याकालमा यमराजलाई इङ्गित गरी एउटा दियो बाली घरको मूल दैलोमा राखिन्छ, उनलाई घर भित्र नपस्न र कसैलाई दुःखकष्ट नपुर्याउन अनुरोध र पूजा गरिन्छ । यस धार्मिक मान्यताले आममनुष्यको स्वास्थ्य र दीर्घायुसँग सम्बन्ध राख्दछ । प्रत्येक वर्ष तिहारको प्रारम्भमा नै मनाइने धनतेरस पर्वसँग जोडिएको एउटा लोक कथा छ । जसबमोजिम एक पटक राजा हिमालयले आफ्ना छोराको जन्मकुण्डली निर्माण गराउने क्रममा ज्योतिषीका मुखबाट विवाह गरेको ठिक चौथो दिन सर्पले टोकेर छोराको मृत्यु हुने कुरा थाहा पाए ।विवाह त भयो तर जब हिमालयकी बुहारीले यो कुरो थाहा पाइन्, त्यसपछि उनले जुनसुकै तरिकाले आफ्ना पतिलाई यमराजको प्रकोपबाट मुक्त तुल्याउने विचार गरिन् । विवाहको ठिक चार दिनका दिन उनले आफ्न पतिको कोठाबाहिर घरका सबै गहनागुरियाको थुप्रो बनाएर पहाड झैं अग्लो चुली बनाइन् र आफू स्वयं सँगै बसेर पतिलाई अनेकानेक गीत, भजन र कथा सुनाउँदै आफ्नो लोग्नेलाई निद्रा नआओस् भनेर भुल्याउन थालिन् । रात्रीकालमा यमराज सर्पको रूप धारण गरी हिमालयका छोरालाई डस्ने विचारले त्यही ठाउँमा आइपुगे, तर गहनागुरियाको पहाडलाई तिनले नाँघ्न सकेनन्, जसैतसै सर्पका रूपमा यमराज त्यस थुप्रोको टुप्पामा त पुगे, तर त्यहाँ पुग्दा निक्कै थकाइ लागेकाले बिसाउनु पर्यो । बिसाउने क्रममा उनको कानमा भित्र राजकुमारीले गाएका मिठामिठा गीत र भजनको ध्वनि गुन्जियो, जसलाई सुनेर उनी मन्त्रमुग्ध भए । ती गीत, भजन र कथाहरू सुन्दासुन्दै उज्यालो भयो । भोलिपल्ट बिहान सर्पका रूपमा त्यहाँ आएका यमराजले खाली हात फर्कनुपर्यो ।
यसरी राजकुमारीले आफ्ना पतिको जीवनरक्षा गरिन् । यसै घटना पछि मानिसहरूले आफ्नो घरका सद्स्यहरूको आयु, आरोग्य र सुखसमृद्धिका निमित्त धन त्रयोदशीका दिन सायंकालमा आफ्ना घर बाहिर यमराजलाई बाटो छेक्न एउटा दियो बाल्ने गरिन्छ । यस कर्मको प्रतीकात्मक अर्थ हो- पारिवारिक सुख र सुस्वास्थ्य । हाम्रो आर्य संस्कृतिमा स्वास्थ्यलाई धनसम्पत्तिभन्दा महत्त्वपूर्ण वस्तुका रूपमा लिइन्छ, त्यसैले धनधान्य र सम्मृद्धिकी देवी लक्ष्मीको उपासनासँग सम्बद्ध यस पर्वमा सबैभन्दा पहिले यमराजको उपासना गर्ने गरिन्छ । धनतेरस भनिने कार्त्तिक कृष्णपक्षको त्रयोदशीका दिन सुनचाँदीका भाँडाकुडा, सिक्काहरू, आभूषण आदि किन्ने परम्परा पनि छ। हिजोआज मोटरवाहन, मोबाइल, कम्प्युटर जस्ता विलासिताका वस्तुहरू खरीद गर्न पनि यसै दिनलाई पर्खने चलन चलेको छ ।
रीतिरिवाज र परम्परासँग जोडिन पुगेको यो ‘धनतेरस’ पर्वले आर्थिक लगानीको सुरक्षणसँग आफुलाई गाँसेको पनि देखिन्छ। यसले आर्थिक हैसियत र क्षमतालाई पनि प्रदर्शन गरिरहेको देखिन्छ, एकातिर उच्च र मध्यम वर्गका व्यक्तिहरू धनतेरसका दिन विलासिताका वस्तुहरू किनेर आनन्द अभिबृद्धि गर्न खोज्छन् भने अर्कातिर विपन्न र निम्न वर्गका मानिसहरू आफ्नो आवश्यकता र खाँचोका वस्तुहरू खरीद गरी यस पर्वलाई मनाउने गर्दछन् ।
-
भाइ टीकाको उत्तम साइत आइतबार ११ः३७ बजे
काठमाडौं । नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिले यस वर्षको भाइटीकाको साइत सार्वजनिक गरेको छ ।
यही कात्तिक १८ गते आइतबार बिहान ११ः३७ बजे भाइटीकाको साइत शुभ रहेको समितिको सोमबार बसेको बैठकले निर्णय गरेको कार्यकारी निर्देशक सूर्यप्रसाद ढुङ्गेलले जानकारी दिए ।
पश्चिम मोहडा गरेर भाइटीका लगाउनुपर्ने पनि समितिले जनाएको छ । नेवार समुदायले मनाउने किजापूजा पनि त्यसै दिन गर्नुपर्ने जनाइएको छ ।
यस वर्षको यमपञ्चक अर्थात् तिहार कात्तिक १३ गते मंगलबारदेखि सुरु हुँदैछ । मंगलबार धनत्रयोदशी (धनतेरस)पर्व मनाइन्छ । यमदीपदान भने कात्तिक १४ गतेदेखि बुधबार परेको छ । कागतिहार पनि बुधबार नै मनाउनुपर्ने समितिले जनाएको छ । आयुर्वेदका प्रवर्तक धन्वन्तरीजयन्ती पनि बुधबार नै मनाइन्छ ।
कुकुर तिहार, नरक चतुर्दशी, दीपमालिका र लक्ष्मीपूजा पनि कात्तिक १५ गते बिहीबार मनाउनुपर्छ । कात्तिक १६ गते शुक्रबार औँसी परेको छ । त्यस दिन भने तिहारको कुनै पर्व नपरेको समितिले आज जारी गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ ।कात्तिक १७ गते शनिबार गाईगोरु पूजा, गोवर्द्धन पूजा, बलि पूजा, हलीतिहार, म्हपूजा र नेपाल संवत् ११४५ प्रारम्भ पनि परेको छ । यसैगरी कात्तिक २२ गते बिहीबार छठ पर्व परेको पनि समितिले जनाएको छ । -
तीन ओटा ५० मेगापिक्सेल क्यामेरा र २४ जीबी र्यामसहित बिहीबार सार्वजनिक हुँदै वनप्लस १३
काठमाडौं : वनप्लस १३ आउँदो बिहीवार सार्वजनिक हुँदैछ । यस फोनमा क्वालकमको नयाँ स्न्यापड्रागन ८ एलिट चिप र बीओईले निर्माण गरेको अत्याधुनिक डिस्प्ले रहने बताइएको छ । अघिल्लो संस्करण वनप्लस १२ जस्तै डिजाइन हुने बताइएको फोनमा क्यामेरा अपग्रेड गरिएको छ ।
चिनियाँ सामाजिक सञ्जाल विबोमा वनप्लसले गरेको पोस्ट अनुसार यसमा सोनी एलवाईटी ८०८ (Sony LYT-808) सेन्सर भएको ५० मेगापिक्सल मुख्य क्यामेरा, ५० मेगापिक्सेलकै टेलिफोटो र अल्ट्रावाइड क्यामेरा समावेश हुनेछ ।
यसमा टेलिफोटो क्यामेराले परम्परागत पेरिस्कोप डिजाइनलाई हटाएर दुई प्रिज्म समाधान अपनाएको छ, जसले फोनलाई झनै पातलो बनाउनेछ । यसको क्यामेरा सेटअप फेरि एकपटक ह्यासलब्लाडसँगको सहकार्यमा विकसित गरिएको हो ।
थ्री एक्स टेलिफोटो समाधानको सेन्सर अघिल्लो संस्करणभन्दा ३३ प्रतिशत सानो अर्थात् १/१.९५ इन्चको आकारमा हुनेछ । विबोमा वनप्लसले यस फोनले खिचेका फोटोहरू सार्वजनिक गरेको छ, जसले यसको क्यामेरा क्षमतालाई प्रस्ट पार्छ । यसमा २४ जीबी र्यामसम्मको र १ टीबी स्टोरेज पनि उपलब्ध हुने बताइएको छ ।
यो फोन एन्ड्रोइड १५ मा आधारित कलरओएस १५ मा चल्नेछ भने ‘ओब्सिडियन सिकरेट’, ‘ह्वाइट डन’ र ‘ब्लु आवर’ गरी तीन रंगका विकल्पमा उपलब्ध हुनेछ ।
वनप्लसले यसमा रेन टच २.० जस्ता विशेषता समावेश गरेको छ, जसले पानी पर्दा पनि डिस्प्लेलाई सजिलै चलाउन सकिने बनाउँछ । साथै चिसो मौसममा पञ्जा लगाएर पनि प्रयोग गर्न सकिने अनुमान गरिएको छ । गेमिङको लागि टच अप्टिमाइजेसन सुविधा समेत रहेको छ ।
-
इजरायल–हमास युद्धबारे यस्तो छ नेपालको नीति
काठमाडौँ : प्यालेस्टिनी लडाकु समूह ‘हमास’ले इजरायलमाथि हमला गरेको एक वर्षभन्दा बढी भइसकेको छ । गत वर्ष अक्टोबर ७ (असोज २०)मा हमासले इजरायलमाथि हमला गरेको हो ।
संयुक्त राष्ट्र संघलगायत विश्वका विभिन्न देशले युद्ध अन्त्यका लागि आग्रह गरे पनि दुवै पक्ष पछाडि हटेको छैन । पछिल्लो समय हमासका प्रमुख याह्या सिनवारलाई इजरायलले मारेपछि हमास–इजरायल युद्ध अन्त्य हुनेमा धेरै मानिस आशावादी थिए ।तर इजरायलले ‘युद्धको अन्त्य होइन, यो सुरुवात हो’ भनेर प्रतिक्रिया दिएको छ । इजरायलका प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुले गाजामा बन्दी बनाइएका आफ्ना नागरिक रिहा नभएसम्म यो युद्ध नरोकिने प्रस्ट पारेका छन् ।गत वर्ष अक्टोबर ७ मा इजरायलमा भएको आक्रमणमा एक हजारभन्दा बढी व्यक्तिको ज्यान गएको थियो । हमास समूहले करिब २५० जनालाई बन्धक बनाएको थियो । त्यो आक्रमणको नेतृत्व सिनवारले गरेका थिए । गत जुलाईमा इरानको राजधानी तेहरानमा हमासको राजनीतिक शाखा प्रमुख इस्माइल हानियाको हत्यापछि सिनवार सो संगठनको प्रमुख भएका थिए ।हमासले इजरायलमाथि आक्रमण गर्दा ‘लर्न एन्ड अर्न’ कार्यक्रम अन्तर्गत त्यहाँ गएका १० जना नेपाली विद्यार्थीको पनि ज्यान गयो । एक जना विद्यार्थी विपिन जोशी अपहरणमा परे । हालसम्म उनको अवस्था अज्ञात छ । तत्कालीन परराष्ट्रमन्त्री एनपी साउद र नारायणकाजी श्रेष्ठले विपिन जोशीको रिहाइका लागि विभिन्न पहल थालेका थिए । उनीहरूले इजारायलका विदेशमन्त्रीदेखि कतार सरकारसँग पनि जोशीको रिहाइका लागि सहयोगका लागि पहल गरेका थिए ।
इजरायलदेखि विभिन्न शक्तिशाली देशका प्रमुख तथा नेताहरू सहभागी भएको मञ्चमा पुग्दा पनि न प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीबाट जोशीको रिहाइका लागि पहल भयो, न परराष्ट्रमन्त्री आरजुबाट । बरु हमास–इजरायल युद्धको बारेमा नेपालले तटस्थताको नीति लियो ।
तत्कालीन परराष्ट्रमन्त्री साउद कतार गएर जोशीको रिहाइका लागि पहल गरेका थिए । मन्त्री श्रेष्ठले फोनमार्फत विभिन्न सरोकारवाला पक्षसँग कुरा गरेका थिए । तर अहिले परराष्ट्रमन्त्री डा.आरजु राणा देउवाले जोशीको रिहाइका लागि खासै पहल नगरेको गुनासो भइरहेको छ ।राष्ट्र संघको महासभामा भाग लिन गएको बेला परराष्ट्रमन्त्री आरजुले असंलग्न राष्ट्रहरूको संगठनको मन्त्रीस्तरीय बैठकलाई सम्बोधन गर्दै नेपाली विद्यार्थी जोशीको रिहाइको बारेमा विश्व समुदायलाई ध्यानाकर्षण गराएकी थिइन् ।
इजरायलदेखि विभिन्न शक्तिशाली देशका प्रमुख तथा नेताहरू सहभागी भएको मञ्चमा पुग्दा पनि न प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीबाट जोशीको रिहाइका लागि पहल भयो, न परराष्ट्रमन्त्री आरजुबाट । बरु हमास–इजरायल युद्धको बारेमा नेपालले तटस्थताको नीति लियो ।
एक वर्षभित्र पूर्वी जेरुसलेमसहित अधीनस्थ प्यालेस्टिनी भूभागमा इजरायलको अवैधानिक उपस्थिति अन्त्य गर्नुपर्ने राष्ट्रसंघको महासभामा गरिएको प्रस्तावमा नेपाल तटस्थ बस्यो । जोशीको रिहाइबाहेक हमास–इजरायलबिच भइरहेको युद्धमा नेपालले खासै प्रतिक्रिया जनाएको थिएन ।
पछिल्लो समय इजरायलले हमास तथा लेबनानमाथि गरेको आक्रमणको नेपालले निन्दा गरेको छ । यसअघि हमासले इजरायलमाथि आक्रमण गर्दा नेपालले त्यसको निन्दा गर्दै ‘आतकंवादी आक्रमण’ भनेको थियो ।
परराष्ट्र मन्त्रालयका सहसचिव एवं प्रवक्ता अमृतबहादुर राईले नेपाल कसैको पनि पक्षमा नरहेको बताए । ‘निन्दा भन्दा पनि नेपालले युद्ध होइन, शान्ति चाहेको हो,’ उनले भने, ‘त्यसमा मात्र नेपालले बोलेको हो । नेपाल कसैको पक्ष वा विपक्षमा छैन ।’ हमास–इजरायलको सम्बन्धमा नेपालले तटस्थताको नीति नै लिएको उनको भनाइ छ ।
इजरायलका लागि पूर्वराजदूत कान्ता रिजालले नेपालले हमास–इजरायलको बारेमा अहिले जे नीति लिएको छ, त्यो ठिक रहेको बताइन् । हमासले इजरायलमाथि आक्रमण गर्दा रिजाल इजरायलमै थिइन् ।
उनले भनिन्, ‘नेपाल अहिले साइलेन्ट बस्दा नै ठिक हुन्छ । कसैको पक्ष लिँदैमा विपिन जोशी रिहा हुने होइन । त्यसैले चुपचाप बस्दा नै नेपाललाई फाइदा हुन्छ ।’
रिजालले आफू राजदूत हुँदा जोशीको रिहाइका लागि निकै प्रयास गरेको दाबी गरिन् । ‘जहाँबाट रिहा हुने सम्भावना देख्थेँ, म त्यहीँ जान्थेँ,’ उनले भनिन्, ‘हरेक सम्भावना भएको ठाउँमा कुरा गरेँ तर सम्भव भएन । पछिल्लो समय इजरायलले लिएको अडानका कारण जोशी पनि रिहाइ हुने हो कि भन्नेमा व्यक्तिगत रूपमा मलाई विश्वास लागेको छ ।’
इजरायलले हमासद्वारा बन्दी बनाइएका आफ्ना नागरिक रिहा नभएसम्म युद्ध नरोकिने प्रस्ट पारेको छ । हमासले बन्दी बनाइएका व्यक्ति रिहा गर्दा त्यसमा जोशी पनि रिहा हुने विश्वासमा नेपाल छ ।
शान्ति सेनाबारे चिन्ता
पछिल्लो समय इरानसँग पनि इजरायलको द्वन्द्व सुरु भएको छ । इरानको सहयोगमा लेबनानको लडाकु समूह हेजबुल्लाहले इजरायलमाथि आक्रमण गरेपछि त्यसको जवाफी कारबाही इजरायलले गरिरहेको छ ।
इजरायल र इरानबिच द्वन्द्व चर्कियो भने त्यसपछिको अवस्था के हुन्छ भन्नेबारे नेपालले आकलन गरिसकेको छैन । पूर्वराजदूत रिजालले भनिन्, ‘इजरायल र हमासबिच युद्ध भए पनि हालसम्म नेपालीहरू सुरक्षित नै छन् तर इरान र इजरायलबिचको द्वन्द्व बढ्दै गयो भने यसले के अवस्था सिर्जना गर्छ, त्यो अहिले नै भन्न सकिने अवस्था छैन ।’
इजरायलले असोज ७ गते युनिफिलको मुख्यालय नजिक रहेको टियर सहरमा आक्रमण गरेको थियो । अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमका अनुसार आक्रमणमा शान्ति सेनामा खटिएका सैनिकमध्ये ५० जना हालसम्म घाइते भएका छन् । त्यसले नेपाललगायत अन्य देशलाई चिन्ता थपेको छ । र, इजरायलको यो कदमको चौतर्फी विरोध भइरहेको छ । युनिफिलमा नेपालको तर्फबाट ८७७ शान्ति सैनिक कार्यरत छन् ।
इजरायली प्रधानमन्त्री नेतन्याहुले लेबनानबाट शान्ति सेना फिर्ता लैजान राष्ट्र संघलाई आग्रह गरिसकेका छन् । तर नेपाललगायत विभिन्न देशले इजरायलको सो भनाइको संयुक्त विज्ञप्तिमार्फत निन्दा गरेका छन् ।
सिरियाको सीमा नजिकको टियर युनिफिलको मुख्यालय नाकुराबाट करिब २१ किलोमिटरको दूरीमा छ । इजरायली सेना र हेजबुल्लाहबिच द्वन्द्व बढेपछि शान्ति सैनिकको सुरक्षालाई लिएर चौतर्फी चिन्ता बढेको छ । परराष्ट्र मन्त्रालयका प्रवक्ता राईले भने, ‘चिन्ताको विषय त पक्कै हो तर अहिले शान्ति सेनामा रहेका सबै नेपाली सैनिक सुरक्षित छन् ।’त्यहाँ रहेका शान्ति सैनिकलाई अझै सुरक्षित कसरी गर्न सकिन्छ भन्ने बारेमा सरकारले परामर्श गरिरहेको उनले सुनाए । यसको बारेमा राष्ट्र संघ पनि लागिपरेको परराष्ट्र मन्त्रालयले जनाएको छ ।
इजरायली प्रधानमन्त्री नेतन्याहुले लेबनानबाट शान्ति सेना फिर्ता लैजान राष्ट्र संघलाई आग्रह गरिसकेका छन् । तर नेपाललगायत विभिन्न देशले इजरायलको सो भनाइको संयुक्त विज्ञप्तिमार्फत निन्दा गरेका छन् ।
इजरायलमा सहायक श्रमिक (केयर गिभर)मा रोजगारीका लागि आवेदन दिएकामध्ये गोला प्रथामार्फत छनोटमा परेका दुई हजार दुई सयको नाम श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयले तत्काल सार्वजनिक नगर्ने सूचना भदौमा निकालेको थियो । आवेदनमा त्रुटि देखिएको भनेर ती नाम सार्वजनिक गरेको छैन ।
नेपालले इजरायली आक्रमण तत्काल रोक्नुपर्ने माग गरेको छ । नेपालले विज्ञप्तिमा भनेको थियो, ‘नेपाल युनिफिल शान्ति सैनिकहरूमाथि हालै भएका आक्रमणको कडा निन्दा गर्छ र द्वन्द्वका पक्षहरूलाई उनीहरूको सुरक्षाको ग्यारेन्टी गर्न आग्रह गर्छ ।’हमास–इजरायल युद्धमा ११ जना नेपाली हाताहत हुनबाहेक त्यसपछि अरु थप केही क्षति भएको छैन । इजरायलमा नेपालीहरू सुरक्षित नै छन् । इजरायलले सीमा क्षेत्रका सबै गाउँ खाली गराएको छ । सबैलाई सुरक्षित स्थानमा राखेको छ । अवस्था सुरक्षित देखिएका कारण नेपालबाट अहिले कामदारका रूपमा इजरायल जाने तयारी छ ।
इजरायलमा कति छन् नेपाली ?
हमासको आक्रमणपछि सरकारले त्यतिबेला सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्क अनुसार चार हजार ५०० नेपाली इजरायलमा ‘केयरगिभर’ का रूपमा कार्यरत छन् । यो सरकारी तथ्याङ्क हो तर अवैधानिक रूपमा पनि नेपालीहरू त्यहाँ बसिरहेको बताइएको छ । गत साउनमा मात्र नेपालले इजरायलसँग दुई हजार नेपाली इजराइल पठाउने सम्झौता गरेको छ ।
इजरायलमा सहायक श्रमिक (केयर गिभर)मा रोजगारीका लागि आवेदन दिएकामध्ये गोला प्रथामार्फत छनोटमा परेका दुई हजार दुई सयको नाम श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयले तत्काल सार्वजनिक नगर्ने सूचना भदौमा निकालेको थियो । आवेदनमा त्रुटि देखिएको भनेर ती नाम सार्वजनिक गरेको छैन ।
यद्धरत देशमा यसरी नेपाली नागरिकलाई सरकारले नै पठाउन लागेको भन्दै त्यसको विरोध भएको थियो । विभिन्न संघ संस्थाले नेपालीलाई इजरायल नपठाउन माग गर्दै गत असारमा सरकारलाई ज्ञापनपत्र नै बुझाएका थिए ।
-
देश विकासको अभियानमा सघाउन अर्थमन्त्रीको अनुरोध
वासिङ्टन डिसी : उपप्रधानमन्त्री एवं अर्थमन्त्री विष्णुप्रसाद पौडेलले मुलुकको राजनीतिक स्थायित्वका निम्ति नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले) र नेपाली कांग्रेसको सहकार्यमा गठन भएको वर्तमान सरकारले देश विकासलाई केन्द्रमा राखेर काम गरिरहेकाले त्यसमा सघाउन प्रवासी नेपालीलाई अनुरोध गरेका छन् ।
विश्व बैंक र अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोषको वार्षिक बैठकमा भाग लिने सिलसिलामा अमेरिकामा रहेको अवस्थामा नेपाली राजदूतावासले प्रवासी नेपालीसँग आयोजना गरेको छलफलमा मन्त्री पौडेलले मातृभूमिको विकासका निम्ति लगानीका माध्यमबाट सघाउन आग्रह गरेका हुन् ।
मन्त्री पौडेलले भने, ‘वर्तमान सरकारको उद्देश्य जनचाहनाअनुसार विकास गर्दै समृद्धिको मार्गमा अघि बढ्नु हो, त्यहीअनुरुप काम गरिरहेका छौँ ।’ उनले ऊर्जा, पर्यटन, सूचना प्रविधिलगायत क्षेत्रमा लगानीका पर्याप्त अवसर भएकाले यहाँ आर्जन गरेको सीप, पुँजी र ज्ञानलाई नेपालमा उपयोग गर्न सुझाए ।
साथै उनले लगानीकर्तालाई सरकारले प्राथमिकताका साथ सहजीकरण गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे । अर्थमन्त्रीले सहभागीका जिज्ञासाको जवाफ दिँदै नेपालमा लगानीको वातावरण र प्रतिफल प्राप्तिको सुनिश्चितता भएकाले ढुक्क भएर लगानी गर्न आह्वान गरे ।
नेपाल उद्योग वाणिज्य महासङ्घका अध्यक्ष चन्द्र ढकालले नेपालको आर्थिक तथा सामाजिक विकासका लागि अधिक पुँजी आवश्यक परेकाले गैरआवासीय नेपालीको सहयोग आवश्यक भएको उल्लेख गरे ।
छलफलका सहभागीहरूले नेपालको कर प्रणाली, लगानीमैत्री वातावरण, कर्मचारी संयन्त्रको कार्यसम्पादन र प्रविधिबारे जिज्ञासा राखेका थिए ।
-
सरकारले सय दिनमा लक्ष्यअनुसार काम गर्न सकेन : शेखर कोइराला
काठमाडौं : नेपाली कांग्रेसका नेता डा. शेखर कोइरालाले वर्तमान सरकारको सय दिनमा लक्ष्य अनुसारको काम हुन नसकेको बताएका छन् ।
शनिबार काठमाडौंमा आयोजित शुभकामना आदान प्रदान कार्यक्रममा बोल्दै कोइरालाले मुलुकको विकास र सुशासनका लागि ठूला दल मिलेर सरकार बनाएपछि सरकारले लक्ष्य अनुसारको काम गर्न नसकेको बताएका हुन्
उनले अहिले पनि प्रधानमन्त्रीलाई सरकार ढल्ने चिन्तामात्रै रहेको उल्लेख गरे। सरकार ढल्ने कुरा गरेर भूलभूलैयामा पार्ने षड्यन्त्र भइरहेको भन्दै त्यसले देशलाई अघि बढाउन नसक्ने जिकिर गरे । कांग्रेसको मुख्य प्रतिस्पर्धी एमाले हुँदाहुँदै पनि एमालेसंग सहकार्य गर्नु निकै कठिन काम भएको उनको भनाइ छ ।
कोइरालाले अहिले दल विभाजनजसम्बन्धी अध्यादेश ल्याउने काम उचित नभएको जिकिर गरे । सरकारका केही क्रियाकलापले सरकार फरक ढंगले हिँड्न खोजेको हो कि भन्ने आभाष भएको उनको भनाइ छ ।
त्यस्तै कांग्रेसका नेता मोहन बहादुर बस्नेतले यसअघिको कमीकमजोरीलाई सुधार गर्दै आगामी निर्वाचनको तयारी गर्नुपर्ने उल्लेख गरे। चुनाबी गठबन्धन भन्दा पनि रणनीतिक विषयमा पार्टीले ध्यान दिनुपर्ने उनले बताए ।
उनले पार्टीभित्र अनुशासन कडाइका साथ लागू गर्नुपर्ने भन्दै पार्टीभित्र अनुशासन उलङ्घन गर्ने सबैमाथि कारवाही हुनुपर्ने उल्लेख गरे ।
-
काठमाडौंमा माओवादीको खबरदारी जुलुस
काठमाडौं : प्रमुख प्रतिपक्षी नेकपा माओवादी केन्द्रले शनिबार (आज) काठमाडौंमा आयोजना गरेको खबरदारी सभाअघि खबरदारी जुलुस सुरु भएको छ । भ्रष्टाचार र बेथितिविरुद्ध माओवादी केन्द्रको बागमती, उपत्यका विशेष र सम्पर्क समन्वय प्रदेश समितिको अगुवाईमा खबरदारी जुलुस सुरु भएको हो ।
सुन्धाराबाट सुरु भएको जुलुस रत्नपार्क, बागबजार हुँदै प्रदर्शनीमार्ग पुगेर खबरदारी सभामा परिणत हुनेछ । सभालाई अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’लगायतका नेताहरूले सम्बोधन गर्ने कार्यक्रम छ ।
माओवादीले १० बुँदे एजेण्डासहित शनिबार प्रदर्शन र खबरदारी सभा गर्न लागेको हो । विपद् व्यवस्थापनमा देखिएको सरकारको असंवेदनशीलता, गैरजिम्मेवारीपन र योजनाविहिनताका कारण बेपत्ताहरूको खोजी, राहत वितरण, घाइतेहरूको उपचार, अस्थायी आवास निर्माण लगायत पुनर्निर्माण पुनर्स्थापना कार्यान्वयन गराउन खबरदारी सभा आयोजना गरिएको माओवादीले जनाएको छ ।
माओवादी नेतृत्वको पूर्ववर्ती सरकारले सुरु गरेको सुशासनको अभियानलाई कमजोर बनाउन भइरहेका षड्यन्त्र र भ्रष्टाचारजन्य गतिविधिलाई निष्तेज पार्दै सुशासन, सामाजिक न्याय र आर्थिक समृद्धिको पक्षमा जनदवाव सिर्जना गर्ने पनि एजेन्डा रहेको माओवादीले जनाएको छ ।
सतहमा आएका ठूला भ्रष्टाचार काण्डका दोषीहरूलाई कारबाहीको दायरामा ल्याउन, शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी र सामाजिक न्यायका मुद्दाप्रति सरकारको गम्भीर ध्यानाकर्षण गराउन तथा संविधान र लोकतन्त्रको रक्षा गर्न, मुलुकलाई दुई दलीय तानाशाहीमा लैजाने र अन्य राजनीतिक दलहरूलाई विभाजन गर्ने उद्देश्यसहित राजनीतिक दलसम्बन्धी अध्यादेश जारी गर्ने षड्यन्त्रलाई असफल पार्न खबरदारी सभा गर्नुपरेको माओवादीको भनाइ छ ।
नेपाल विद्युत प्राधिकरण लगायत सार्वजनिक संस्थाहरुमाथिको हस्तक्षेप तथा निजिकरणका नाममा गलत उद्देश्यले महत्वपूर्ण सार्वजनिक संस्थानको बिक्री तयारीविरुद्ध खबरदारी गर्न, विश्वविद्यालयसहित शिक्षण संस्थाहरू र कर्मचारीतन्त्रमा गरिएको चरण राजनीतिकरण र हस्तक्षेपको प्रतिवाद गर्न, विश्वविद्यालयसहित शैक्षिक संस्था र कर्मचारीतन्त्रमा गरिएको हस्तक्षेप अन्त्यको दबाब दिनुलाई खबरदारीसभाको एजेण्डा राखिएको माओवादीले जनाएको छ ।
त्यस्तै बढ्दो बजारभाउ र कालोबजारी नियन्त्रणका लागि दबाब दिन, सहकारी, मिटरब्याज र लघुवित्तिपडतहरुका समस्या समाधानका लागि आवाज बुलन्द गर्न र ठगीमा संलग्नलाई विना भेदभाव कारवाहीका लागि दबाब दिने तथा राष्ट्रिय सार्वभौमिकता, भौगोलिक अखण्डता, स्वाधीनता र राष्ट्रिय हितको रक्षा एवं प्रवर्द्धनलाई पनि माओवादी केन्द्रले खबरदारी सभाको एजेण्डाको रुपमा अघि सारेको छ ।
-
सरकारले मधेसको विकासमा उच्च प्राथमिकता दिएको छ’
सिरहा, १० कात्तिक : पूर्वमन्त्री तथा नेकपा (एमाले)का नेता लिलानाथ श्रेष्ठले वर्तमान सरकारले मधेसको विकासमा उच्च प्राथमिकता दिएको बताउनुभएको छ । सिरहाको नवराजपुरमा एमाले गाउँपालिका कमिटीद्वारा विजयादशमी, शुभ दीपावली, छठपर्व तथा इदपर्वको उपलक्ष्यमा आयोजित कार्यक्रममा उहाँले हुलाकी सडक तथा अन्य सडकको कालोपत्र, नाली निर्माण, पालिका भवन निर्माणलगायतका संरचना बनाउन संघीय सरकारले प्राथमिकतामा राखेको छ भन्नुभयो ।
उहाँले भन्नुभयो, “तराई मधेस समृद्ध कार्यक्रमअन्तर्गत सुनकोसी कमला डाइभर्सन परियोजना अबको लक्ष्य हो । यसबाट मधेसको हजारौँ बिघा खेतीयोग्य जग्गा सिँचाइ गरी यहाँका किसानको उत्थान हुने हामीले विश्वास लिएका छौँ ।”
मधेस प्रदेशका स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्यामन्त्री शत्रुधनप्रसाद सिंहले प्रत्यक स्थानीय तहमा सुविधासम्पन्न अस्पताल निर्माण गरी गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवामा प्रदेश सरकार अग्रसर रहेको बताउनुभयो ।
कार्यक्रममा सांसदहर श्यामशङ्कर यादव, गङ्गाप्रसाद यादव, संविधानसभा सदस्य आशाकुमारी यादव, एमाले मधेस प्रदेश अध्यक्ष चन्द्रेश्वर मण्डल, सिरहा नगरपालिकाका प्रमुख डा नवीनकुमार यादव, सुखीपुर नगरप्रमुख रामअवतार यादव ,भगवानपुर गाउँपालिकाका अध्यक्ष उग्रनारायण यादव, नवराजपुर गाउँपालका अध्यक्ष शिव उदगार यादव, सखुवानन्कारकट्टी गाउँपालिका अध्यक्ष केदारनाथ यादवलगायत सिरहाको विकासमा एकजुट हुन आग्रह गर्नुभएको थियो ।
-
दीपावली र छठ पर्वका लागि घर लिपपोत गरिँदै
महोत्तरी, १० कात्तिक : दीपावली र छठ पर्वअघि मधेसमा घर रङरोगन गर्ने परम्परा रहेको छ । अहिले यहाँका बस्तीका सर्वसाधारणा घरमा रङरोगन गर्ने काममा व्यस्त छन् । घर वरिपरि सरसफाइ गरेर लिपपोत गरेका घरमा लक्ष्मी प्रवेश गर्ने विश्वासले यो बेला घर रङरोगन गन चलन बसेको गृहिणी बताउँछन् ।
“यो (दीपावली) पवनी (पर्व) सबैतिर उज्यालो छर्ने मानिन्छ, त्यसैले पवनीमा घर सिँगार्ने गरेका छाँै”, बर्दिबास–२ बारनचौडीकी सङ्गीता सहनी मलाह भन्नुहुन्छ, “अहिले गरेको लिपपोत र रङरोगन घर सजाउनुमात्र नभई रमाइलो पनि हो ।” पर्वअघि छरछिमेकका सबै घर वरपरको सरसफाइ र रङरोगनमा लाग्दा कुनै खास उत्सवको झल्को दिने गरेको सङ्गीतासहितका मैथिल गृहिणीको भनाइ छ ।
घर लिपपोत र रङरोगन गरिँदा टोलभरिका महिलाबीच आपसी सल्लाह हुन्छ । ग्रामीण महिला पालैपालो एकअर्काको घर लिपपोतमा सरिक हुन्छन् । यी चाडवाडका बेला कसको घर राम्रो लिपपोत र रङरोगन भयो भन्ने गृहिणीबीचको छलफल र सँगसँगै काम गर्दाको मन फुकाएर गरिने हाँसख्याल ठट्टा रमाइलो क्षणका रुपमा ग्रामीण महिला सम्झन्छन् ।
केही दशक पहिलेसम्म दशैँ, दीपावली र छठपर्वअघि घर लिपपोतका लागि विभिन्न रङका माटो लिन टाढाटाढा जाने गरेको बर्दिबास–९ पशुपतिनगरकी ५० वर्षीया शैल महतोको सम्झना अझै ताजै छ । तर पछिल्ला केही वर्षयता नदी किनार क्षेत्र लगातार उत्खनन गरिँदा सेतो र पहेँलो माटोका भित्ता भत्केर बगेपछि अब घर लिपपोत र रङरोगनमा बजारु रङको भर पर्नुपरेको महतोको भनाइ छ । महतोजस्तै भङ्गाहा–४ रामनगरकी सुशीला सदा पनि अब नदी डिलमा पहेँलो, कमेरे र कालो माटो पाइन छाडेको बताउनुहुन्छ ।
दशैँअघि घर लिपपोत गर्न नभ्याएका गृहिणीले अहिले दीपावलीअघि गर्दैछन् । महोत्तरीका १५ वटै स्थानीयतहका बस्तीमा अहिले घर सिँगारिने क्रम देखिँदो छ । घर सिँगार्न, लिपपोत गर्ने काममा पुरुष पनि ठाउँठाउँमा देखिन्छन् । तर धेरैजसो यो काम महिलाको मानिने पुरानो मानसिकताले अधिकांश घर लिपपोत र रङरोगन महिलाले नै गर्ने गरेका छन् ।
घर लिपपोत र शृङ्गारको काम जताततै चलेपछि अहिले चुन (सेतो रङका लागि) र विभिन्न रङका पोकाको खरिदबिक्री निकै बढेको छ । दशैँदेखि दीपावलीसम्म घर लिपपोत र शृङ्गारको काम सकिएपछि बस्तीबस्ती उजेलिने (उज्यालो देखिने, चहकिने) गरेका छन् । दीपावलीअघि लिपपोत र रङरोगन गरिएको घर छठमा सामान्य सरसफाइ गर्दा हुने मानिन्छ ।
-
धरानको बीपी बर्न अस्पताल पुनः सञ्चालन हुँदै
सुनसरी– सुनसरीको धरान उपमहानगरपालिकास्थित बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा ‘बर्न अस्पताल’ सञ्चालनको तयारी गरिएको छ । सञ्चालन भएर बन्द भएको अस्पताललाई पुनः सञ्चालन गर्ने तयारी भएको बीपी प्रतिष्ठानका सहप्रवक्ता डा. अभिजित कुमारले जानकारी दिए ।
जलेका बिरामीलाई उपचारका लागि छुट्टै सेन्टर सञ्चालनको तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको उनले जानकारी दिए । आगलागी वा अन्य कुनै दुर्घटनामा जलेका बिरामीलाई सहज होस् तथा उपचार अभावका कारणले अकालमा ज्यान गुमाउन नपरोस् उद्देश्यले अस्पताल सञ्चालनको तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको उनले बताए ।
जलेका बिरामीको उपचारका लागि छुट्टै भवन निर्माण गरेर ३० शय्याको बर्न सेन्टर सञ्चालनमा ल्याउन लागेको उनको भनाइ छ । बर्न सेन्टरका लागि आवश्यक जनशक्ति व्यवस्थापन भइसकेको र भौतिक पूर्वाधारको कामसमेत अन्तिम चरणमा पुगेको उनले जानकारी दिए । सबै तयारी अन्तिम चरणमा पुगेकाले अबको एक महिनाभित्रमा सेन्टर सञ्चालनमा आउने प्रतिष्ठानका सहप्रवक्ता डा. अभिजित कुमारले बताए ।
तत्काल ३० वटा शय्या भएको बर्न अस्पताल सञ्चालन गर्ने तयारी भएको र अहिले २० वटा जनरल शय्या तयारी भइसकेको र बाकी १० वटा शय्यामा आइसियु र गम्भीर किसिमका बर्नका बिरामीको उपचारका लागि व्यवस्थापन गर्ने तयारी भएको प्रवक्ता अभिजितले जानकारी दिए ।
अस्पतालमा लिफ्टका लागि ‘टेन्डर’ आह्वान गरिसकेको छ । बर्नका बिरामी ‘सिजनल’ आउने गरेकाले बिपीमा ३० वटा शय्याले पुग्ने उनले बताए ।
धरानमा बर्न सेन्टर सञ्चालनमा आएपछि जलेका बिरामीलाई उपचारका लागि सङ्घीय राजधानी धाउनुपर्ने बाध्यता अन्त हुने उनको भनाइ छ । यहाँ सुनसरीसहित कोशी प्रदेश र मधेश प्रदेशका जनकपुरसम्मका बिरामीले सेवा लिने प्रतिष्ठानका सहप्रवक्ता डा अभिजितले बताए ।