सिरहा साउन १८ । लामो समयको प्रतीक्षापछि गएराति परेको वर्षाले सिरहाका किसानहरूमा आशाको झिल्को त जागेको छ, तर उनीहरू अझै पूर्ण रूपमा ढुक्क हुन सकेका छैनन्। मौसम अनिश्चित रहेको र वर्षा पर्याप्त नहुँदा धान रोपाइँ अधुरै रहने खतरा कायमै छ। सिरहाको लहान–१८ का किसान वीरेन्द्र चौधरीले खेतमा पहेँलिएको बीउ हेर्दै चिन्ता व्यक्त गर्दै भने, “राति परेको पानीले केही राहत महसुस भएको छ, तर अझै धान रोप्न पर्याप्त नपुगेको हो।” उनका अनुसार धेरै किसानको बीउ रोप्ने समय सकिँदैछ।

कृषि संयोजक बद्रीनारायण यादवले पनि यही धारणा प्रस्तुत गर्दै भने, “एक दिन झन वर्षा भएको भए धेरै खेतमा रोपाइँ सकिन्थ्यो। तर आजको मौसम फेरि खुल्दै गएको देखिन्छ।” कृषि ज्ञान केन्द्र सिरहाका अनुसार जिल्लामा हालसम्म करिब ५० प्रतिशत मात्रै धान रोपाइँ सम्पन्न भएको छ। सुक्खाको असर बढी परेको उत्तर–पूर्वी क्षेत्रमा अधिकांश किसान अझै प्रतिक्षामा छन्।

मौसमको अनिश्चितता र मनसुनको कमजोरी
जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार मनसुन सक्रिय भए तापनि यसको प्रभाव मधेसमा सन्तोषजनक छैन। विभागले सिरहामा ९९।४ मिलिमिटर वर्षा मापन गरेको भए पनि लगातार वर्षा नहुँदासम्म रोपाइँको काम पूर्णरूपमा अगाडि बढ्न नसक्ने प्रष्ट पारेको छ। सप्तरी, धनुषा, महोत्तरी, र सर्लाहीमा पनि हल्कादेखि मध्यम मात्रामा वर्षा भएको छ, तर बारा, पर्सा र रौतहटजस्ता जिल्लाहरू अझै पनि प्रभावकारी वर्षाबाट वञ्चित छन्।

आस नभएको होइन, तर भर नपर्ने अवस्था
स्थानीय किसानहरूको भनाइमा एक रातको पानीले ूखेत गिलो बनाउने सुरुवातू मात्र गरेको छ। यदि आगामी केही दिनमा निरन्तर वर्षा भए, रोपाइँ अभियान फेरि तीव्र गतिमा अगाडि बढ्नेछ। अन्यथा, पछिल्ला वर्षहरूझैँ सुक्खा र उत्पादन गिरावटको मार सहनुपर्ने अवस्था आउने उनीहरूको चिन्ता छ।

नजर अब मौसममा
कृषि कार्यालय, किसान र मौसम विभाग सबैको ध्यान अब आउने ३–४ दिनको मौसमी गतिविधिमा केन्द्रित भएको छ। मौसमले साथ दिए मात्र यो वर्षको धान उत्पादन लक्ष्यमाथि पुग्न सक्ने आशा गरिएको छ।